Choć szkoła powinna być przepustką do dorosłości, zderzenie z rynkiem pracy bywa dla absolwentów bolesne: doskwiera im brak życiowej wiedzy oraz strach przed pomyłką. Aby sprawdzić, jak to wygląda w praktyce, w najnowszym badaniu InterviewMe zapytano 701 Polaków o ich doświadczenia i oczekiwania związane ze szkołą i początkami kariery zawodowej. Zebrane dane pokazują, że polski system edukacji pozostawia wiele do życzenia, a młodzi dorośli muszą na własną rękę nadrabiać nie tylko wiedzę, ale wręcz oduczać się szkodliwych nawyków.
Z raportu wynika, że niemal 6 na 10 Polaków uważa, że szkoła nie przygotowała ich do wejścia na rynek pracy. Tylko 35% badanych jest zdania, że szkoła dobrze wywiązała się z tego zadania, a zaledwie 13% ma co do tego całkowitą pewność.
Mimo tak surowej oceny, wciąż pokładamy ogromne nadzieje w placówkach oświatowych. Aż 61% badanych uważa, że to właśnie szkoła powinna odpowiadać za przygotowanie młodych ludzi do życia zawodowego. W tej roli znacznie rzadziej widzimy uczelnie wyższe (33%), rodziców i opiekunów (29%) czy samych pracodawców (16%).
Choć w szkole uczymy się wielu rzeczy, często brakuje nam wiedzy, która okazuje się najbardziej przydatna w dorosłym życiu i karierze zawodowej. Wyniki wskazują, że niemal połowie ankietowanych (48%) po zakończeniu edukacji najbardziej zabrakło wiedzy z zakresu finansów i spraw urzędowych, takich jak podatki, budżet domowy czy prawa pracownika. 36% badanych nie wiedziało, jak zaplanować karierę, napisać CV czy wynegocjować pensję. Co ciekawe, na rynku pracy znacznie częściej odczuwamy braki w obszarze odporności psychicznej i radzenia sobie ze stresem (35%) niż w obsłudze nowoczesnych technologii (19%). Nic więc dziwnego, że w obliczu tak wielu wyzwań, zaledwie 8% ankietowanych uznało, że edukacja szkolna wyposażyła ich we wszystko, czego potrzebowali w pracy.
Jednak braki w praktycznej wiedzy to tylko jedna strona medalu: rynek pracy wymaga od nas również szybkiego oduczenia się tego, co przez lata premiował system szkolny. Zaledwie 9% badanych przyznało, że ich nawyki ze szkoły dobrze sprawdziły się w pracy. Aż 32% musiało zmienić podejście do błędów – zrozumieć, że to część procesu nauki, a nie powód do wystawienia „złej oceny”. Z kolei niemal co trzeci ankietowany (29%) zmuszony był przestawić się z pracy w 100% samodzielnej na współpracę i poleganie na zespole , co w szkolnych ławkach często traktowane jest jak „ściąganie”. Kolejnym szkolnym grzechem jest brak uczenia proaktywności. Aż 32% pracowników u progu kariery musiało przestać czekać na gotowe instrukcje, by zacząć wykazywać własną inicjatywę.
— Szkoła często wykształca w nas przekonanie, że najlepszy uczeń to ten, który potrafi samodzielnie wykonać zadanie, a błąd oznacza karę. Tymczasem w pracy równie ważna jest umiejętność powiedzenia: „nie wiem, potrzebuję pomocy” albo „popełniłem błąd”. To nie oznaka braku kompetencji, tylko dojrzałości zawodowej — zauważa Dominika Kowalska, redaktorka InterviewMe.
Tymczasem braki pozostawione przez system edukacji stanowią wyzwanie nie tylko dla pracowników, ale i dla samych firm.
— Wyniki badania pokazują, że młodzi wchodzą na rynek pracy z podwójnym obciążeniem: brakiem fundamentalnej wiedzy życiowej i nawykami, które w biznesie są wręcz szkodliwe — komentuje Żaneta Spadło, ekspertka kariery InterviewMe i autorka badania. — O ile onboarding może uzupełnić luki kompetencyjne, o tyle przełamanie lęku przed zadawaniem pytań wymaga od pracodawców budowy kultury opartej na zaufaniu. Z drugiej strony sami młodzi nie są bezradni. Jeśli zaczną świadomie budować swoją samodzielność — pytać, wychodzić z inicjatywą i brać odpowiedzialność za decyzje — znacznie szybciej odnajdą się w zawodowych realiach.
Pełna wersja raportu szczegółowo omawia wyzwania młodych na rynku pracy oraz zawiera praktyczne wskazówki, jak samodzielnie nadrobić szkolne zaległości.
Biuro Prasowe InterviewMe
